Dâbbetü'l-Arz
Alemlerin Rabbi, Rahman ve Rahim olan Allah (c.c.)'a hamd olsun. Salatü selam alemlere rahmet olarak gönderilen Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) ve tüm inananların üzerine olsun.
Kıyametin büyük alametlerinden biri olan "Dâbbetü'l-Arz", kıyametin kopmasına yakın bir zamanda ortaya çıkacaktır. Bu varlık, Allah'ın emriyle yerden çıkacak ve insanlarla konuşacaktır.
Bundan dolayı hayvan gibi insan için de kullanılır. Bu âyette "dâbbe" diye belirsiz isim olarak geldiğinden bunun bildiğimiz dâbbelerden bambaşka bir dâbbe olması akla gelir. "Onlarla konuşan dâbbe" terkibinde açıkça belirtilen bunun konuşan bir hayvan, yani insan olmasıdır.
"Kuyruğu olan bir dâbbe değil, sakalı olan bir dâbbedir."
Hz. Ali (r.a) bu sözüyle Dâbbetü'l-Arz'ın bir erkek olduğuna işaret etmiştir. Fakat meşhur olan bir dâbbe olmasıdır. Şüphesiz Kur'ân'da denildiği için bir dâbbedir. Fakat erkek bir dâbbedir. "Onlara söyleyen dâbbe" denilmesi ise, bunun bir insan olmasını belirtmek için açık bir delildir.
Bu hadise göre de, dâbbe, maddî ve manevî normalin üzerinde bir kuvvet ve saltanat ile ortaya çıkıp büyük bir İslâm devleti kuracak lider olmuş oluyor. Şüphe yok ki, Musa'nın asasına, Süleyman'ın mührüne sahip olan kimse, büyük bir şahsiyet olacaktır. Hem de kötülerden değil, iyi ve hayırlılardan olacak, bütün müminlerin yüzünü güldürecek, kâfirlerin burnunu kıracaktır.
Âyette "Onlara insanların âyetlerimize kesin bir iman getirmemiş olduklarını söyler" buyurulması da bunu gerektiriyor. Şu halde buna dâbbe ismi verilmesinin sebebi, onun kâfirlere karşı acımasız olacağını ve Allah Teâlâ'ya göre onun meydana çıkarılmasının zor bir şey değil, yerden normal bir dâbbe çıkarmak gibi kolay olduğunu anlatmaktır.
"Dâbbe'nin üç çıkışı vardı: Birisinde bazı çöllerde çıkar, sonra gizlenir. Birisinde de, emirler kan dökerken bazı şehirlerde çıkar, yine gizlenir. Sonra insanlar mescidlerin en şereflisi, en büyüğü ve faziletlisi içinde iken yeryüzü kendilerini fırlatmaya başlar. Derken halk kaçışır, müminlerden bir grup kalır, 'bizi Allah'tan hiçbir şey kurtaramaz' derler. Dâbbe de onların üzerine çıkar, yüzlerini parlak yıldız gibi parlatır. Sonra hareket eder, artık ne takip eden yetişebilir, ne de kaçan kurtulabilir. Bir adama varır, namaz kılıyordur, 'vallahi sen namaz ehli değilsin' der. Yakalar, müminin yüzünü ağartır, kâfirin burnunu kırar." dedi. "O zaman insanlar ne halde olur" dedik. "Arazide komşu, malda ortak, yolculuklarda arkadaş olurlar" dedi.
İlim ehlinden bir çokları dâbbenin ortaya çıkması, emir bi'l-ma'rûf (iyilikleri emir), ve nehiy ani'l-münker (kötülüklerden menetme) terk edildiği vakittir demişler. İbnü Ömer (r.a)'den rivayet edilir ki, âyeti emir bi'l-ma'ruf ve nehiy ani'l-münker terk olunduğu vakittir, demiştir. Buna göre "müslümanlar da bozulup aleyhlerinde hüküm hak olduğu vakit" demek oluyor.
Kıyametin büyük alametlerinden biridir.
Allah'ın emriyle yerden çıkacaktır.
İnsanlarla konuşacak ve onlara hakikati söyleyecektir.
Müminlerin yüzünü parlatacak, kâfirlerin burnunu kıracaktır.
Musa'nın (a.s) âsası ve Süleyman'ın (a.s) mührü ile çıkacaktır.
Mümin ile kâfir arasında ayrım yapacaktır.
Emr-i bi'l-ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker terk edildiğinde ortaya çıkacaktır.
Kaynak: Elmalı Tefsiri ve diğer İslam kaynaklarına göre Dâbbetü'l-Arz, kıyamet öncesinde ortaya çıkacak olan ve insanları uyaracak olan önemli bir alamettir. Bu alamet, insanların iman edip etmediklerini ortaya çıkaracak ve kıyametin yaklaştığını haber verecektir.
